De Kracht van de Baarmoeder

Er is een plek in ons lichaam die eeuwenlang is omhuld met taboe, schaamte en ongemak, vaak met een vanzelfsprekendheid die maakt dat we er nauwelijks bij stilstaan. En toch draagt juist deze plek een diepe wijsheid: de baarmoeder.

In de yogafilosofie wordt deze plek de Yonisthana genoemd. Sthana wordt vaak vertaald als tempel. De baarmoeder is jouw tempel. En ook wanneer je geen fysieke baarmoeder (meer) hebt, is de energetische afdruk - en haar kracht - ervan aanwezig in jouw lichaam.

Wat we zijn vergeten

Om over de kracht van de baarmoeder te kunnen spreken, mogen we eerst eerlijk kijken naar hoe we onze connectie met haar verloren zijn geraakt.

Eeuwenlang is het vrouwelijk lichaam gewantrouwd, beheerst, en weggelaten. Niet alleen in religies en tradities, maar tot in de wetenschap toe. Pas sinds 1993 zijn onderzoekers wettelijk verplicht om vrouwen mee te nemen in medisch onderzoek. Daarvóór werd het vrouwelijk lichaam grotendeels bestudeerd alsof het een kleinere versie van het mannelijke was - een "kleine man". Onze hormonale, cyclische natuur werd gezien als een complicerende factor, iets dat het onderzoek lastiger maakte en dus liever werd weggelaten.

Laat dat even bezinken. Juist datgene wat ons cyclisch maakt, datgene wat ons verbindt met de ritmes van de natuur, werd weggelaten uit het onderzoek naar onze eigen gezondheid.

Die geschiedenis is niet alleen iets van het verleden. Zij is voelbaar in ons systeem. De collectieve schaamte, de onderdrukking, de pijn - we dragen dat (onbewust) met ons mee. Ik geloof dat het geen toeval is dat zoveel vrouwen nu uitdagingen ervaren rondom hun baarmoeder. In de vorm van pijnlijke menstruaties, PMS, vleesbomen, endometriose en adenomyose, verminderde vruchtbaarheid, zwangerschapsverlies, heftige overgangsklachten - de lijst gaat door.

We zien de onderdrukking ook terug in hoe we met die klachten omgaan. Meisjes worden al jong aan de pil gezet wanneer zij hevige menstruaties ervaren, zonder voldoende geïnformeerd te worden over de gevolgen van het onderdrukken van dit natuurlijke proces. Voor vrouwen met hormonale klachten geldt hetzelfde. Het is symptoombestrijding die op de lange termijn schadelijke gevolgen kan hebben. Niet alleen fysiek gezien, maar ook mentaal, en spiritueel. Want wat gebeurt er wanneer we een natuurlijk proces stilleggen? Hoe gaan we ons daardoor voelen, gedragen? Kunnen we ons wel echt verbinden met onze vrouwelijke kracht?

Dit gaat niet zo zeer over onderdrukking in de vorm van anticonceptie. Maar over de onwetendheid van de kracht van ons lichaam. Als je niet leert hoe belangrijk iets is, kun je er ook niet passend mee omgaan. Dat wat ons niet is geleerd, is aan ons om terug op te eisen.

Een kracht die verder gaat dan baren

Wanneer ik spreek over de baarmoeder als plek van kracht, denken velen meteen aan het baren van kinderen. En ja, dat is een van haar krachten. Maar zij is zoveel meer.

De baarmoeder is de plek van creatiekracht. Een dragende kracht. En die kracht gaat veel verder dan het dragen van een kind. Vrouwen scheppen in zoveel vormen: een idee, een onderneming, een kunstwerk, een gemeenschap, een nieuwe versie van onszelf. Diezelfde creatieve energie die nieuw leven kan dragen, draagt ook alles wat vrouwen in de wereld brengen.

Ook wanneer je nooit een kind hebt gebaard, of zult baren, leeft deze scheppende kracht in jou. Zij is niet afhankelijk van of je baarmoeder fysiek aanwezig is, of van wat zij wel of niet heeft voortgebracht. Zij is van jou.

Dichter bij de aarde

Onze lichamen bewegen in ritmes die niet lineair zijn. Ze golven - zoals de getijden, zoals de seizoenen, zoals de maan.

Deze ritmes worden aangestuurd door de hormonale processen in het vrouwelijk lichaam. En juist via die processen staan wij van nature dicht bij de aarde. De maan boven ons bevindt zich ook in ons, in de vorm van de baarmoeder met haar cyclus, die ongeveer hetzelfde ritme van 28 dagen volgt. De maan beïnvloedt het water op aarde, en in ons bekkengebied is dat waterelement eveneens aanwezig.

Deze verbinding met cyclische patronen is geen zwakte of een complicatie. Zij is een bron van kracht en wijsheid. Wij dragen de cyclus van de natuur in ons lichaam - en daarmee een verstaan van eb en vloed, van groei en samentrekking, van bloei en verstilling.

De seizoenen van een vrouwenleven

Deze cyclische natuur leeft niet alleen in de maandelijkse cyclus, maar in het hele leven van een vrouw.

Van het meisje naar de vrouw tijdens haar menstruerende jaren. Naar moederschap - of dat nu het moederen van een kind is of van een creatie, een onderneming, een roeping. Door de overgang heen. En tenslotte naar de wijze vrouw, die haar bloed niet langer maandelijks loslaat maar die energie gebruikt als wijsheid.

Iedere fase brengt haar eigen kwaliteiten, eigen behoeften en eigen uitdagingen. Iedere overgang is een poort naar een nieuwe versie van jezelf.

Poorten naar inzicht

In de oude yogateksten - zoals de Yoga Sutra's en vooral de Yoga Tantra's - worden bepaalde vrouwelijke ervaringen beschreven als siddhis: magische of bewustzijnsverruimende gebeurtenissen.

Menstruatie, zwangerschap, bevalling, orgasme, borstvoeding, maar ook een miskraam. De meeste vrouwen maken 2 of meer van deze siddhis mee in hun leven. Wanneer we deze ervaringen ontmoeten met bewustzijn en aanwezigheid, worden ze veel meer dan louter fysieke gebeurtenissen. Ze kunnen poorten zijn naar dieper inzicht, en naar verbinding met iets dat groter is dan onszelf.

Dat vraagt om een verschuiving in hoe we naar deze ervaringen kijken. Het is niet iets om doorheen te bikkelen of weg te drukken, het zijn momenten waarop ons lichaam ons vraagt om te luisteren. Door het licht van ons bewustzijn te schijnen op datgene wat we gewend zijn te negeren, verdiept onze ervaring van onszelf en het leven.

Een uitnodiging om te luisteren

De baarmoeder vraagt niet om verbetering. Zij vraagt om aandacht. Ze wil gehoord worden. Met haar kracht én haar pijn.

Door ons bewust te worden van onze relatie met onze cyclus en met onze cyclische natuur, verandert onze ervaring van het vrouw-zijn. Wanneer we dat doen, heeft het niet alleen een positief effect op ons eigen leven, maar op iedereen om ons heen. Het creëert een rimpeleffect van her-innering van vrouwelijke wijsheid en kracht. Meisjes groeien op met vertrouwen in hun lichaam. Vrouwen omarmen hun volledige potentieel.

Zo weven we het web van herinnering - vrouw voor vrouw - van de essentie die verloren was geraakt.

Liefs,

Manoek