Postpartum Herstel - 5 Ayurvedische Tips

Lieve vrouw,

Toen vorig jaar drie van mijn vriendinnen zwanger raakten, opende zich iets in mij. Van dichtbij zag ik hoe zwangerschap, geboorte en de reis naar het moederschap niet zomaar gebeurtenissen zijn, maar een diepe, bewustzijnsverruimende overgang. Een vrouw die moeder wordt, wordt zelf opnieuw geboren.

Toen rond diezelfde tijd de Ayurvedische postpartum doula opleiding op mijn pad kwam, voelde ik het meteen: dit is het pad dat ik mag bewandelen. Dit is wat ik vrouwen wil bieden, liefdevolle zorg na de geboorte.

De weken na je bevalling zijn een heilig venster. Een kostbare tijd van vernieuwing, waarin je lichaam herstelt, je hart zich opent en je langzaam openbloeit in het moederschap. In bijna elke cultuur ter wereld werd een pas bevallen moeder in deze periode omringd door zorg. Niet omdat het luxe was, maar omdat het noodzakelijk was. Zij erkenden dat het welzijn van de vrouw bijdraagt aan het welzijn van de samenleving. Deze wijsheid mogen wij ons herinneren, zodat we moeders de zorg en aandacht kunnen bieden die ze verdienen.

Hieronder deel ik vijf manieren waarop je je kunt voorbereiden op deze bijzondere tijd. Want hoe zou het zijn om uit jouw postpartum tijd tevoorschijn te komen met meer energie in plaats van uitgeput, sterker dan ooit en met vertrouwen in jezelf als moeder?

1. Bereid voedende maaltijden en vries ze in

In de eerste weken na je bevalling is je spijsvertering kwetsbaar en zacht, net als de rest van jou. In de Ayurveda spreken we over agni, je spijsverteringsvuur, dat na de geboorte laag brandt en alle hulp kan gebruiken. Warm, gekookt en gekruid eten is daarom je beste vriend.

Een van de mooiste dingen die je tijdens je zwangerschap kunt doen, is alvast maaltijden koken en invriezen. Zo'n twee weken voor je uitgerekende datum is daar een fijn moment voor. Nodig je moeder, tante, zus of een vriendin uit om samen met je te koken, en maak er een liefdevol moment van. Zeker voor de eerste week is het heerlijk om kippenbouillon, een voedende soep van zoete aardappel en een zachte curry in de vriezer te hebben staan. Zo kun je thuis cocoonen en kunnen jij en je partner je helemaal richten op je baby.

Maak ook alvast een portie voedende Ayurvedische rijstepap die je kunt opwarmen als eerste maaltijd na de geboorte. Zet hem op zodra de weeën beginnen - het mag dan zo'n twee tot vier uur zachtjes op het fornuis staan - of, als je hem al eerder hebt voorbereid, haal je hem gewoon uit de vriezer en warm je hem op. Bewaar de pap in een thermosbakje, ik vind deze heel fijn van Puur Mieke, zodat je 'm makkelijk mee kunt nemen naar het ziekenhuis of bevalcentrum. Zo heb je tijdens en na de bevalling voedzame, warme voeding binnen handbereik - precies wat je lichaam in die intense uren nodig kan hebben.

Gebruik code ROSEMOON voor 5% korting op je eerste bestelling bij Puur Mieke.

Wil je deze zorg liever uit handen geven? Een postpartum doula kan voedende maaltijden voor je bereiden, recepten met je delen en ervoor zorgen dat er altijd iets warms en voedzaams voor je klaarstaat, zodat jij je helemaal kunt richten op je baby.

2. Leer hulp vragen en ontvangen

Dit is voor veel vrouwen het moeilijkste, en misschien wel het belangrijkste. Je bent niet gemaakt om dit alleen te doen. In de tijd van onze voormoeders werd een kraamvrouw gedragen door een kring van vrouwen om haar heen. Die kring zijn we grotendeels kwijtgeraakt, maar we mogen hem opnieuw leren bouwen.

Bereid je hierop voor door nu al na te denken over wie jou straks kan helpen. Laat anderen koken, de was doen, voor oudere kinderen zorgen of simpelweg een kop thee brengen. Vragen om hulp is geen teken van zwakte. Het is een daad van wijsheid, en het maakt ruimte voor jou om volledig moeder te zijn.

Soms is het juist fijn als iemand jouw grenzen mee bewaakt. Misschien vind je het lastig om tegen je familie te zeggen dat ze nog heel even geduld moeten hebben voordat ze je kleintje mogen bewonderen. Een postpartum doula helpt je herinneren aan jouw zeggenschap, en geeft je de rust om alleen dat te ontvangen wat goed voelt voor jou.

3. Creëer een fijne plek om te herstellen

Richt voor je bevalling alvast een zacht nestje in waar je kunt landen. Een plek waar je ongestoord kunt rusten, voeden en zijn met je baby. Denk aan een opgemaakt bed met genoeg kussens, een kruik, warme dekens, water binnen handbereik en gedimd licht.

Probeer in deze eerste weken de wereld even klein te houden. Minder bezoek, minder prikkels, minder moeten. Hoe meer je je kunt terugtrekken in je heilige venster, hoe dieper je herstel zal zijn.

4. Prioriteer warmte

Hoe je eet en voor jezelf zorgt tijdens je zwangerschap heeft een direct effect op hoe je postpartum herstel verloopt. De Ayurveda raadt aan om zoveel mogelijk warme maaltijden te eten, warme dranken te drinken en gul ghee toe te voegen aan je voeding. Ook een warme oliemassage, in de Ayurveda abhyanga genoemd, met sesamolie ondersteunt je in de laatste weken van je zwangerschap en in de tijd daarna. De olie dringt door tot alle zeven dhatus, de weefsellagen van je lichaam. De laatste laag die gevoed wordt, is de reproductieve laag, en daarmee je baarmoeder.

Een postpartum doula kan je deze warme oliemassage geven en je helpen met het binden van je buik, zodat je lichaam verteld krijgt dat het veilig is en jij je volledig ondersteund mag voelen.

Deze warmte is na de bevalling extra belangrijk. Na de geboorte draag je een onzichtbare wond: je baarmoeder is op dat moment nog bijna net zo groot als tijdens de zwangerschap en heeft tijd nodig om te krimpen. Dit is het moment waarop vata, het element van lucht en ruimte, zich uitnodigt om zich in je lichaam en geest te settelen. Hierdoor kun je je onrustiger voelen en het kan zorgen voor obstipatie. Warmte balanceert deze lichte, luchtige kwaliteiten en helpt je diep te aarden. Houd jezelf dus letterlijk warm: draag sokken en warme kleding, drink warme dranken en vermijd kou en tocht.

5. Erken het belang van rust na de geboorte

Veel culturen kennen eeuwenoude rituelen en zorg voor de postpartum tijd. In het westen zijn we dit grotendeels vergeten. Een vrouw wordt verondersteld na zes weken weer op de been te zijn en zo snel mogelijk te reïntegreren in de maatschappij. Maar je hebt zojuist een nieuw leven in de wereld gebracht, en in de dagen daarna onderga je een van de grootste hormonale verschuivingen die een mens ooit doormaakt. Slaaptekort en het vinden van een ritme met je kindje vragen enorm veel van je. En als je borstvoeding geeft, heeft ook dat zijn weerslag op hoe je je voelt, zowel lichamelijk als mentaal.

Familie en vrienden willen je kindje natuurlijk graag komen bewonderen. Maar naast degenen die echt dichtbij je staan, kan de rest echt even wachten totdat jij voelt dat je weer terug op kracht komt. En dan nog is een bezoek van 15 tot 30 minuten misschien meer dan genoeg, en voel je dat je daarna weer even tijd nodig hebt om bij te komen. Je hoeft niet zo snel mogelijk te herstellen. Je hebt je kindje 9 maanden gedragen; 6 weken de tijd nemen om te herstellen van die 9 maanden en de geboorte is dus een relatief korte periode, en die verdien jij helemaal. Geef jezelf toestemming om te rusten. Niet als beloning die je moet verdienen, maar als medicijn dat je toekomt. Rust is essentieel voor je herstel, en je verdient het om gedragen te worden in deze kostbare tijd.

Ik ondersteun je graag

Ik zit op dit moment in de afrondende fase van mijn opleiding tot Ayurvedische postpartum doula. Twee van mijn lieve vriendinnen mocht ik inmiddels in de praktijk begeleiden, en het was zo mooi om dit te mogen doen.

Vanaf september heb ik weer ruimte om een nieuwe moeder te mogen dragen in haar heilige venster.

Met warmte,

Manoek