Postpartumzorg is Geen Luxe

Lieve vrouw,

"It takes a village to raise a child, but it takes a world to hold a mother." En toch staan de meeste moeders er alleen voor.

Postpartumzorg noemen we nog altijd een luxe. Iets extra's, iets voor wie het kan betalen of wie het toevallig weet te vinden. De cijfers vertellen iets heel anders. Ik zet ze hieronder op een rij, niet om je bang te maken, maar omdat ik denk dat je ze verdient te weten - zeker als je zwanger bent of net bevallen en je afvraagt of wat je voelt normaal is.

Wat de cijfers vertellen

Elk jaar houden wereldwijd minstens 40 miljoen vrouwen langdurige klachten over aan hun bevalling. Meer dan 1 op de 3 vrouwen houdt blijvende lichamelijke klachten: pijn bij het vrijen (35%), rugpijn (32%), urineverlies (tot 31%) en ongewild ontlastingsverlies (19%). Rond 1 op de 10 vrouwen heeft een jaar na haar eerste vaginale bevalling een bekkenbodemverzakking.

Dan de mentale kant. Rond de 20 miljoen moeders maken jaarlijks een postpartum depressie door, en bijna de helft van hen wordt nooit gediagnosticeerd. Tot 1 op de 4 moeders krijgt angstklachten na de bevalling: piekeren, overmatige bezorgdheid, hyperalertheid, niet kunnen ontspannen terwijl je doodmoe bent.

En dan is er nog de vraag die zoveel vrouwen te horen krijgen: "Maar je baby is toch gezond?" 1 op de 3 vrouwen ervaart haar bevalling als traumatisch. Een gezonde baby maakt een zware bevalling niet ongedaan. Die twee dingen mogen naast elkaar bestaan.

De uitputting die niet in cijfers past

En dan is er nog de uitputting die niet in cijfers vangbaar is, omdat er nauwelijks onderzoek naar gedaan wordt. Een diepe, aanhoudende leegte, ook wel postpartum depletie genoemd. Vaak maanden tot zelfs jaren na de geboorte.

Het is de moeheid die niet weggaat na een nacht doorslapen. Het gevoel dat er iets uit je is weggehaald dat niet vanzelf terugkomt. Veel vrouwen benoemen het niet, omdat er geen woord voor is in de spreekkamer en omdat het klinkt als klagen terwijl er een gezond kindje in de wieg ligt.

Waarom juist dán

Achter elk van deze cijfers zit een vrouw die 's nachts wakker ligt met een baby aan haar borst en zich afvraagt waarom niemand haar had verteld dat het zo zou zijn.

Al deze klachten hebben één ding gemeen: ze komen ná het moment waarop de zorg stopt. In Nederland hebben we kraamzorg, en die is ontzettend waardevol - maar de focus ligt op de baby en op de eerste week. Hoe jíj voor jezelf zorgt in de maanden daarna, komt zelden aan bod. De meeste moeders krijgen nauwelijks begeleiding in hun eigen mentale, fysieke en nutritionele gezondheid na de geboorte van hun kindje.

We verwachten van moeders dat ze snel herstellen en zo gauw mogelijk weer integreren in de maatschappij. Terwijl ze bloeden, voeden en hun zenuwstelsel proberen te reguleren.

Misschien herken je je hierin.

Postpartumzorg is basiszorg

Postpartumzorg is geen luxe. Het is basiszorg die we zijn vergeten te organiseren. Precies daar begint mijn werk als postpartum doula.

Ik neem niet de zorg voor je baby over, maar de zorg voor jou. Dat betekent in de praktijk dat ik:

• warme, voedende maaltijden bereid die je herstel ondersteunen
• lichaamsgericht werk en aanraking bied voor je zenuwstelsel
• kruiden en rituelen breng uit de ayurvedische postpartumtraditie
• rust bewaak, zodat jij kan rusten
• een luisterend oor bied voor jouw geboorteverhaal en ervaringen, zonder oordeel

Jouw wensen, jouw gevoel en jouw keuzes staan daarbij altijd centraal.

Het dorp terugbrengen

Moeders zijn de bouwstenen van de maatschappij. Worden zij gevoed en verzorgd, dan straalt dat uit naar hun baby, hun partner en hun hele omgeving.

Eeuwenlang werden vrouwen gedragen door elkaar: tijdens de zwangerschap, bij de bevalling, én in de tijd erna. Dat dorp mogen we terugbrengen in ons leven, want je hoeft dit niet alleen te doen.

Een moeder dragen kost een wereld. Maar het begint met één iemand die er voor je is, die je ondersteunt in jouw kraamtijd. Het zou een eer zijn om je te mogen steunen in deze fase van jouw leven.

En ken je een vrouw die dit nu doormaakt? Stuur dit artikel naar haar door. Zo bouwen we samen aan het dorp dat verloren is gegaan.

Met warmte,

Manoek

Bronnen

De cijfers in dit artikel komen uit:
· WHO & The Lancet Global Health (2023) - 40 miljoen vrouwen, pijn bij het vrijen (35%), rugpijn (32%), urineverlies (8-31%), ongewild ontlastingsverlies (19%), angst (9-24%), depressie (11-17%).
· Translational Psychiatry (2021) - wereldwijde prevalentie van postpartum depressie: 17,2%.
· Internationale expertconsensus COST Action CA18211 (2023) - 1 op de 3 bevallingen wordt als psychologisch traumatisch ervaren.
· Motherhood and Pelvic Health-cohortstudie (2024) - 9% bekkenbodemverzakking één jaar na de eerste vaginale bevalling.